Immanuel Kant (1724-1804), Alman filozof ve Aydınlanma döneminin önemli figürlerinden biridir. Kant, modern felsefenin en etkili düşünürlerinden biri olarak kabul edilir ve ahlak, epistemoloji, metafizik ve siyaset felsefesi gibi alanlarda önemli katkılarda bulunmuştur.
Okumaya devam etBatı Aydınlanması’nın etkilerini gören her Müslüman, ister aynı yöntemleri kullanarak isterse tam karşı durarak, bir şekilde benzer başarıları elde etmeyi hayal ediyor. Kültürü, medeniyeti, ekonomisi ve siyaseti ile tüm dünyayı etkileyen bir İslam Medeniyeti’nin var olamayacağını mı düşünüyorlar? Aslında böyle bir İslam Medeniyeti zaten var olmuştu ve Müslümanlar, Batı Aydınlanması’nı tetikleyen bir Aydınlanma dönemini de zaten yaşamışlardı.
Immanuel Kant‘a göre aydınlanma, özgür irade ve anlayışla hareket etme yeteneğimizi kullanmamızı, kendi kararlarımızı vermeyi, başkalarının özgürlüğüne ve değerine saygı göstermeyi ve bilgili olmayı içerir. Immanuel Kant’ın aydınlanma konusundaki görüşlerini paylaştığı makalesini daha önce yayınlamış ve bu makaleden yapılabilecek çıkarımları paylaşmıştık.
Şimdi size Kant’ın bakış açısıyla kendinizi test etme şansı veriyoruz.
Bu makale, Immanuel Kant‘ın 1784 yılında yazdığı “Cevap: Aydınlanma Nedir?” başlıklı çalışmasını detaylı bir şekilde ele alır. Makalenin daha önce yayınladığımız Türkçe tercümesine buradan ulaşabilirsiniz. Kant’ın Aydınlanma üzerine olan düşüncelerinin daha iyi anlaşılması ve okuyucunun bilgi birikimini genişletmek amacıyla bu değerlendirme yapılmıştır.
Makalenin odak noktası, Aydınlanmanın insan yaşamındaki önemine dair merak edilen soruları merkeze almak ve bu konuda Kant’ın görüşlerine dayalı açıklayıcı yanıtlar sunmaktır. Makalenin genel kurgusu ve sorulan sorular Melih R. Çalıkoğlu tarafından tasarlanmıştır. Sorulara verilen cevaplar, Kant’ın makalesini detaylı bir şekilde okuyarak yanıtlar üreten ChatGPT isimli yapay zeka tarafından sağlanmıştır.
Okumaya devam et
Mikhail Alexandrovich Bakunin (1814-1876), Rus devrimci ve anarşist düşünürdür. Özgürlük ve eşitlik fikirlerini savunan Bakunin, devletin baskıcı bir kurum olduğunu savunmuş ve devrimci anarşizmin öncülerinden biri olmuştur. Kapitalizmin ve otoriter rejimlerin insan özgürlüğüne zarar verdiğine inanan Bakunin, toplumsal düzenin devrimle yıkılması gerektiğini savunmuştur. Toplumsal adalet ve kardeşlik üzerine kurulu bir federasyonu benimseyen Bakunin, işçi sınıfının özgürleşmesini ve devletin yerine öz-yönetimli toplulukların geçmesini savunmuştur. Bakunin’in fikirleri, bugün hâlâ anarşizm ve anti-otoriter hareketlerin temel kaynaklarından biridir.
Kendimizi atalarımıza kıyasla medeni, gelişmiş ve ilerici görürüz. Gerçekten de, çoğu kez onları geri kalmış, hatta sıklıkla barbar olarak görme eğilimindeyiz. Bunda da haksız sayılmayız. Bir düşünsenize ne kadar korkunç adetleri vardı. Çocukları tanrılara ve hükümdarlara kurban etmeleri gibi. Oysa biz medeni dünyamızda insan canına çok daha fazla değer veriyor, çocuklarımıza neredeyse tapıyoruz.
Okumaya devam et
“Çin Hakkında Yanlış Anladığımız Şeyler” başlıklı video, Alex Stubb ve 2004 ile 2011 yılları arasında Dışişleri Bakanı olarak görev yapmış Singapurlu eski bir politikacı ve tugay generali olan George Yeo arasında bir diyalogdur.
Hepimizin canını sıkan bir soruyla başlamak istiyorum. Ardından konuya farklı bir bakışı getirmek amacıyla bir spekülasyona girişeceğim. Böylece konu hakkındaki tartışmalara katkı yapmış olmayı umuyorum.
Okumaya devam et
Şimdi size kelimeler üzerinden bir spekülasyon yapacağım. Söylediklerimi mutlak doğrular veya tartışılması gereken tarihi veriler olarak değil, bir şeylerin eksikliği ve varlığı hakkında bir seri düşünce olarak kabul edin. Sizinle bir tür denemeye, bir tür akıl yürütmeye girişelim.
Okumaya devam et
Doğa insanın özüne, erdemi ve ortak iyi için mücadeleyi öyle sağlam bir şekilde yerleştirmiştir ki, bu prensip insanın içindeki tüm çekici arzuları ve rahatlık beklentisini alt eder.
– Marcus Tullius Cicero, Roma Cumhuriyeti, M.Ö 106 – 43
siyaset kahvesi 